Диагностиканинг асосий босқичлари

Шифокор аввало кўкрак безларини ва лимфа тугунларини кўздан кечиради ва пайпаслаб текширади. Сўнг маммография ёки сут безлари ва лимфа тугунларининг УТТ текширувини тайинлайди.

Биопсия ва тўқима таҳлили

Ташхисни тасдиқлаш учун ўсма тўқимаси микроскоп остида ўрганилади. Бунинг учун биопсия ўтказилади — шифокор ўсмадан кичик бўлакча олиб, лабораторияга юборади.

Гистологик таҳлил ўсмада қандай ҳужайралар борлигини кўрсатади, иммуногистокимёвий таҳлил (ИГХ) эса ўсманинг турини аниқлашга ёрдам беради:

гормонга таъсирчан ретсепторлар (эстроген, прогестерон) борми;

ҲЕР2 оқсили аниқланадими;

ҳужайралар қанчалик тез бўлинади (Кўрсаткич Ки-67).

Ушбу маълумотлар асосида қандай даволаш — жарроҳлик, гормонтерапия, таргетли ёки кимётерапия — энг мос келиши аниқланади.

Биопсия натижалари одатда бир неча кун ёки икки ҳафтагача тайёр бўлади. Шу вақт ичида шифокор касалликнинг тарқалган даражасини аниқлаш учун қўшимча текширувлар ўтказиши мумкин.

Метастазларни аниқлаш

Агар ўсма катта (5 см дан ортиқ) бўлса, лимфа тугунлари зарарланган ёки лаборатория белгиларида касаллик тарқалиши аниқланса, КТ (компютер томографияси) ўтказилади — кўкрак қафаси, қорин бўшлиғи ва кичик чаноқ органлари контраст модда билан текширилади. Баъзан суякларнинг остсинтиграфияси ёки ПЕТ-КТ тавсия этилади — бу усул энг кичик метастазларни ҳам кўрсатади.

Агар беморда асаб тизими билан боғлиқ аломатлар (бош оғриши, мувозанат бузилиши) бўлса, мия ёки орқа миянинг МРТ текшируви ўтказилади.

Генетик тест

Баъзи Кўкрак бези саратони турлари ирсий ген мутациялари билан боғлиқ — энг кўп БРСА1 ва БРСА2 генлари. Генетик шифокор маслаҳати ва таҳлил қуйидаги ҳолларда тавсия этилади:

45 ёшгача бўлган аёллар учун;

60 ёшгача бўлган уч марталик салбий (трипле-негативе) саратон ҳолатларида;

агар оила тарихида кўкрак, тухумдон, простата ёки ошқозон ости бези саратони бўлган бўлса;

кўкрак бези саратони аниқланган эркаклар учун.

Бундай мутацияни аниқлаш фақат даволаш усулини танлашда эмас, балки оила аъзолари учун хавфни баҳолашда ҳам муҳимдир.

Даволанишдан олдинги таҳлиллар

Даволашни бошлашдан олдин организмнинг умумий ҳолатини баҳолаш керак. Шифокор қуйидаги таҳлилларни буюради:

қоннинг клиник ва биокимёвий таҳлили;

қон ивиш тизимини баҳоловчи коагулограмма;

сийдик таҳлили;

ҳомиладорлик тести (бола туғиш ёшидаги аёллар учун).

Бу таҳлиллар даволашни хавфсиз ва тўғри режалаштиришга ёрдам беради.

Энг муҳими

Замонавий диагностика нафақат саратонни тасдиқлайди, балки унинг қандай ривожланаётганини ҳам кўрсатади. Маълумот қанчалик тўлиқ ва аниқ бўлса, даволаш шунчалик самарали бўлади. Шу йўл билан тўлиқ соғайиш имконияти ошади.