Ёш

Касалликнинг ривожланиш хавфи ёш билан ортади, лекин 35 ёшдан 55 ёшгача энг юқори даражага этади. 20 ёшгача бўлган ёш аёллар касалликдан деярли таъсирланмайди ва кекса аёлларда (85 ёшдан кейин) хавф яна камаяди. Бу организмдаги гормонал ўзгаришлар ва HPV фаоллигига боғлиқ.

Жинсий ҳаёт омиллари

HPV жинсий йўл билан юқади, шунинг учун жинсий хулқ-атвор шакллари хавфга бевосита таъсир қилади.

Жинсий фаолият қанчалик эрта бошланса (18 ёшдан олдин), инфекция хавфи шунчалик юқори бўлади.
Кўп сонли ҳамкорлар (ҳаётда 5 дан ортиқ) хавфни деярли уч баравар оширади.
Агар шерик бир неча марта жинсий алоқада бўлса ёки жинсий йўл билан юқадиган инфекция (масалан, хламидия ёки герпес) билан касалланган бўлса, хавф ҳам ортади.
17 ёшдан олдин туғилган ёки 5 дан ортиқ ҳомиладор бўлган аёллар инфекцияни юқтириш эҳтимоли кўпроқ.
Эркаклардаги суннат аёлларда HPV инфекцияси эҳтимолини камайтиради. ҳамкорлар.

Дори-дармонлар ва ИВФ

Гормонал контратсептив воситалардан узоқ муддатли фойдаланиш бачадон бўйни саратони хавфини бироз ошириши мумкин, аммо уни тўхтатгандан кейин 5-10 йил ичида нормал ҳолатга қайтади. Отоиммüн касалликларда ёки орган трансплантациясидан кейин иммуносупрессантлар (иммунитетни пасайтирадиган дорилар) доимий HPV инфекцияси хавфини оширади. ОИВ билан касалланган аёллар ҳам хавф остида. Бироқ, бепуштликни даволаш, шу жумладан ИВФ, саратон хавфини оширмайди; аксинча, бундай муолажаларни ўтказаётган аёллар кўпроқ шифокорлар назоратида бўлиб, мунтазам текширувдан ўтадилар.

Ҳаёт тарзи

Чекиш, айниқса скуамоз ҳужайрали карсинома хавфини тахминан 1,5 баравар оширади. Спиртли ичимликлар билан алоқаси топилмади, лекин гиёҳванд моддаларни истеъмол қилиш (айниқса, опиоидлар) биргаликда инфекциялар ва хавфли жинсий алоқалар туфайли хавфни оширади.

Атроф-муҳит ва яшаш жойи

Атроф-муҳитнинг ифлосланиши билан бевосита алоқаси исботланмаган. Бироқ қишлоқ ва кам таъминланган ҳудудларда яшовчи аёллар профилактика ёрдами ва шифокорлардан фойдаланиш имконияти чекланганлиги сабабли кўпроқ касал бўлиб қолишади. Скрининг ва эмлаш дастурлари бўлмаган мамлакатларда, айниқса Африка, Лотин Америкаси ва Осиёда ўлим даражаси сезиларли даражада юқори.

Хавфни нима камайтиради

HPV га қарши эмлаш вирус келтириб чиқарадиган 10 саратон касаллигидан 9 тасидан ҳимоя қилади. Энг самарали эмлаш жинсий фаолият бошланишидан олдин (11-12 ёшда), аммо эмлаш 45 ёшгача бўлган катталар аёллар учун ҳам фойдалидир.
Доимий скрининг (ПАП ва HPV тестлари) саратондан олдинги ўзгаришларни аниқлашга ва уларни эрта даволашга ёрдам беради. Скрининг амалга оширилган мамлакатларда ўлим даражаси 70% га камайди.
Презервативдан фойдаланиш ва эркакларни суннат қилиш HPV ва бошқа инфекциялар хавфини камайтиради.

Асосий фикрлар

Бачадон бўйни саратони олдини олиш мумкин бўлган касалликдир. Ўз вақтида эмлаш, мунтазам текширувлар ва хавфсиз жинсий алоқа аёлларни касалликдан ҳимоя қилади ва эрта ташхис қўйиш тўлиқ тикланиш имкониятини беради.