Sut bezi saratoni skriningi

Skrining — bu sog'lig'ingizni og'riq paydo bo'lmasidan oldin tekshirish usuli. U kasallikni eng erta bosqichida aniqlashga yordam beradi, bu davolanish samaradorligini oshiradi.

Skrining paytida hech qanday shikoyati bo'lmagan ayollar tekshiriladi. Aksariyat natijalar normal bo'ladi, lekin agar shubhali holatlar aniqlansa, shifokor qo'shimcha tekshiruvni tavsiya qiladi.

Skriningning asosiy usullari

Bugungi kunda shifokorlar sut bezlarini tekshirish uchun uchta asosiy usuldan foydalanadilar:

• Mammografiya
• Ultratovush tekshiruvi (UTT)
• Magnit-rezonans tomografiya (MRT)

O'z-o'zini tekshirish va onkomarkerlar uchun qon tahlili foydali bo'lishi mumkin, ammo ular to'liq skrining o'rnini bosa olmaydi, chunki kasallikni erta bosqichda aniq aniqlash imkonini bermaydi.

Mammografiya — “oltin standart”

Mammografiya sut bezi saratonini erta aniqlashning asosiy usuli hisoblanadi. Bu past dozalarda rentgen nuri yordamida olingan ko'krak suratidir. Jarayon 10-15 daqiqa davom etadi va ikki yo'nalishda — to'g'ridan-to'g'ri va yon tomondan o'tkaziladi.

Tekshiruvdan oldin kiyim va zargarlik buyumlarini beldan yuqorisigacha yechish kerak. Har bir sut bezi apparat plastinalari orasiga joylashtiriladi va biroz siqiladi. Bu qisqa vaqt davom etadi, xavfsiz va odatda og'riqsiz.

Mammografiya homiladorlik yoki emizish davrida o'tkazilmaydi. 40 yoshgacha bo'lgan ayollarda bu usul kamroq samara berishi mumkin, chunki ularning sut bezlari to'qimasi zichroq bo'ladi.

Cheklovlariga qaramay, mammografiya butun dunyoda eng samarali skrining usuli deb tan olingan. Aynan shu tekshiruv yordamida sut bezi saratonidan o'lim darajasi kamaydi.

Ultratovush tekshiruvi (UTT)

UTT yordamida sut bezlari va u bilan bog'liq limfa tugunlari tekshiriladi. Jarayon og'riqsiz, nurlanishsiz va taxminan 15 daqiqa davom etadi.

Ayol yotgan holatda bo'ladi, shifokor maxsus gel surtadi va datchik yordamida ko'krak to'qimalarini turli burchaklardan ko'radi. UTT natijalari mammografiyani to'ldiradi va shubhali joylarni aniqlashga yordam beradi.

Magnit-rezonans tomografiya (MRT)

MRT sut bezlarining uch o'lchamli tasvirini olish imkonini beradi. Bu zamonaviy, ammo hamma uchun mo'ljallanmagan usul. U asosan yuqori xavf guruhidagi ayollar uchun, masalan, irsiy moyilligi bor bemorlar uchun qo'llaniladi.

Jarayon magnit tomografda o'tkaziladi. Bemor qorniga yotadi va 30-40 daqiqa davomida harakatsiz qoladi. Agar yurak stimulyatori yoki metall implantlar bo'lsa, bu haqda oldindan shifokorga aytish kerak.

MRT ba'zan saraton bilan bog'liq bo'lmagan sohalarni ham ko'rsatishi mumkin, bu esa ortiqcha tashxis qo'yish yoki keraksiz biopsiyalarga olib keladi. Shu sababli bu usul faqat shifokor tavsiyasiga binoan qo'llaniladi.

Nimalarni bilish muhim

Skrining saratonning oldini olmaydi, ammo uni mumkin qadar erta aniqlash imkonini beradi. Bu sog'liqni, ko'krakni va hayotni saqlab qolish imkonidir.

Kimlarga skrining tavsiya etiladi

• 40 yoshdan 75 yoshgacha bo'lgan ayollar — mammografiya har ikki yilda bir marta. Bu sut bezi saratonini erta aniqlashning eng ishonchli usuli.
• 40 yoshgacha bo'lgan ayollar — har oyda muntazam ko'krakni o'z-o'zini tekshirish tavsiya etiladi. Eng yaxshi vaqt — hayz ko'rish boshlanganidan 5-7 kun o'tib. O'z-o'zini tekshirish o'zgarishlarni erta payqash va shifokorga o'z vaqtida murojaat qilishga yordam beradi.
• Agar irsiy moyillik (yaqin qarindoshlarda ko'krak yoki tuxumdon saratoni) yoki boshqa xavf omillari mavjud bo'lsa, shifokor 25-30 yoshdan boshlab sut bezlarining UTT tekshiruvini tavsiya qilishi mumkin.
• 75 yoshdan keyin mammografiyaning zarurligi sog'liq holati va shifokor tavsiyasiga qarab belgilanadi.

O'zbekiston Respublikasida tekshiruvlar bepul amalga oshiriladi — bu PQ-402 Prezident qarori doirasidagi davlat dasturi tashabbusdir.