Sut bezi saratoni tashhisi qanday qo‘yiladi

Davolanishni boshlashdan oldin shifokor nima bilan ish olib borayotganini aniq bilishi kerak. Diagnostika bir nechta muhim savollarga javob beradi: o'sma yomon sifatlimi, uning o'lchami qanday, limfa tugunlari yoki boshqa a'zolarga tarqalganmi, va o'smada qanday xususiyatlar mavjud. Aynan shu javoblarga qarab davolash yo'nalishi va natijasi belgilanadi.

Diagnostikaning asosiy bosqichlari

Shifokor avvalo ko'krak bezlarini va limfa tugunlarini ko'zdan kechiradi va paypaslab tekshiradi. So'ng mammografiya yoki sut bezlari va limfa tugunlarining UTT tekshiruvini tayinlaydi.

Biopsiya va to'qima tahlili

Tashxisni tasdiqlash uchun o'sma to'qimasi mikroskop ostida o'rganiladi. Buning uchun biopsiya o'tkaziladi — shifokor o'smadan kichik bo'lakcha olib, laboratoriyaga yuboradi.

Gistologik tahlil o'smada qanday hujayralar borligini ko'rsatadi, immunogistokimyoviy tahlil (IGX) esa o'smaning turini aniqlashga yordam beradi:

• gormonga ta'sirchan retseptorlar (estrogen, progesteron) bormi;
• HER2 oqsili aniqlanadimi;
• hujayralar qanchalik tez bo'linadi (Ko'rsatkich Ki-67).

Ushbu ma'lumotlar asosida qanday davolash — jarrohlik, gormonterapiya, targetli yoki kimyoterapiya — eng mos kelishi aniqlanadi.

Biopsiya natijalari odatda bir necha kun yoki ikki haftagacha tayyor bo'ladi. Shu vaqt ichida shifokor kasallikning tarqalgan darajasini aniqlash uchun qo'shimcha tekshiruvlar o'tkazishi mumkin.

Metastazlarni aniqlash

Agar o'sma katta (5 sm dan ortiq) bo'lsa, limfa tugunlari zararlangan yoki laboratoriya belgilarida kasallik tarqalishi aniqlansa, KT (kompyuter tomografiyasi) o'tkaziladi — ko'krak qafasi, qorin bo'shlig'i va kichik chanoq organlari kontrast modda bilan tekshiriladi. Ba'zan suyaklarning ostsintigrafiyasi yoki PET-KT tavsiya etiladi — bu usul eng kichik metastazlarni ham ko'rsatadi.

Agar bemorda asab tizimi bilan bog'liq alomatlar (bosh og'rishi, muvozanat buzilishi) bo'lsa, miya yoki orqa miyaning MRT tekshiruvi o'tkaziladi.

Genetik test

Ba'zi sut bezi saratoni turlari irsiy gen mutatsiyalari bilan bog'liq — eng ko'p BRCA1 va BRCA2 genlari. Genetik shifokor maslahati va tahlil quyidagi hollarda tavsiya etiladi:

• 45 yoshgacha bo'lgan ayollar uchun;
• 60 yoshgacha bo'lgan uch martalik salbiy (triple-negative) saraton holatlarida;
• agar oila tarixida ko'krak, tuxumdon, prostata yoki oshqozon osti bezi saratoni bo'lgan bo'lsa;
• ko'krak bezi saratoni aniqlangan erkaklar uchun.

Bunday mutatsiyani aniqlash faqat davolash usulini tanlashda emas, balki oila a'zolari uchun xavfni baholashda ham muhimdir.

Davolanishdan oldingi tahlillar

Davolashni boshlashdan oldin organizmning umumiy holatini baholash kerak. Shifokor quyidagi tahlillarni buyuradi:

• qonning klinik va biokimyoviy tahlili;
• qon ivish tizimini baholovchi koagulogramma;
• siydik tahlili;
• homiladorlik testi (bola tug'ish yoshidagi ayollar uchun).

Bu tahlillar davolashni xavfsiz va to'g'ri rejalashtirishga yordam beradi.

Eng muhimi

Zamonaviy diagnostika nafaqat saratonni tasdiqlaydi, balki uning qanday rivojlanayotganini ham ko'rsatadi. Ma'lumot qanchalik to'liq va aniq bo'lsa, davolash shunchalik samarali bo'ladi. Shu yo'l bilan to'liq sog'ayish imkoniyati oshadi.